APA 7 Nedir ve Neden Önemlidir?
Akademik yazım dünyasında kaynak gösterme standartları, hem intihal riskini ortadan kaldırmak hem de okuyucunun kullandığın kaynakları doğrulayabilmesi için kritik öneme sahiptir. Amerikan Psikoloji Derneği (APA) tarafından hazırlanan ve 2020 yılında yayımlanan 7. baskı, sosyal bilimler, eğitim, hemşirelik, psikoloji ve pek çok disiplinde en yaygın kullanılan atıf sistemidir.
Türkiye'deki üniversitelerin büyük çoğunluğu lisansüstü tezlerde APA 7 formatını zorunlu tutmaktadır. Ufak bir noktalama hatası ya da yazar adı biçimindeki yanlışlık, tezinin jüriden geri dönmesine neden olabilir. Bu rehberde apa kaynak gösterme kurallarını örneklerle adım adım açıklayacağız.
APA 7 Metin İçi Atıf (In-text Citation) Kuralları
Metin içinde bir kaynağa atıf yaparken iki temel unsur gereklidir: yazar soyadı ve yayın yılı. Bu iki unsur parantez içinde verilir.
Tek Yazarlı Atıf
Araştırma, öğrencilerin akademik başarısının motivasyonla doğrudan ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır (Yılmaz, 2021).
Yazarın adını cümle içinde kullandıysan, paranteze sadece yılı yazarsın:
Yılmaz (2021) araştırmasında akademik motivasyonun başarıyı öngördüğünü bulmuştur.
İki Yazarlı Atıf
Her atıfta her iki yazarın soyadı kullanılır, aralarına "&" işareti konur (parantez içinde) ya da "ve" bağlacı (metin içinde).
- Parantez içi: (Kaya & Demir, 2020)
- Metin içi: Kaya ve Demir (2020) bu ilişkiyi incelemiştir.
Üç veya Daha Fazla Yazarlı Atıf
APA 7'de üç veya daha fazla yazarlı eserlerde ilk atıftan itibaren "et al." (vd.) kısaltması kullanılır.
- Parantez içi: (Öztürk vd., 2019)
- Metin içi: Öztürk vd. (2019) farklı bir bulguya ulaşmıştır.
Aynı Yazarın Birden Fazla Eseri
Aynı yazarın aynı yıl yayımladığı birden fazla eser varsa yılın yanına a, b, c gibi harfler eklenir:
(Şahin, 2022a) ve (Şahin, 2022b)
Doğrudan Alıntı
Bir kaynaktan birebir alıntı yapıyorsan sayfa numarasını da eklemen gerekir:
"Akademik yazım becerisi, yalnızca dil yetkinliğiyle değil, düşünce netliğiyle de doğrudan ilgilidir" (Arslan, 2018, s. 47).
40 kelimeyi aşan uzun alıntılar blok alıntı olarak yazılır: sol kenardan 1.27 cm girintili, tırnak işareti olmadan, atıf parantez sonuna konur.
Kaynakça (References) Yazım Kuralları
Kaynakça sayfası her zaman yeni bir sayfada başlar, "Kaynakça" başlığı ortada kalın yazılır. Tüm kaynaklar alfabetik sırayla dizilir. İkinci satır ve sonrası 1.27 cm asılı girintili (hanging indent) olarak biçimlendirilir.
Kitap (Basılı)
Format:
Yazar Soyadı, Ad Baş Harfi. (Yıl). *Kitap adı: Alt başlık*. Yayınevi.
Örnek:
Karasar, N. (2020). *Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler* (35. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
Dikkat:
- Kitap adı italik yazılır.
- Baskı sayısı yalnızca 2. baskı ve sonrası için yazılır.
- Yayınevi şehri artık APA 7'de belirtilmez.
Editörlü Kitap İçindeki Bölüm
Format:
Bölüm Yazarı Soyadı, Ad Baş Harfi. (Yıl). Bölüm başlığı. Editör Ad Baş Harfi. Editör Soyadı (Ed.), *Kitap adı* (ss. başlangıç-bitiş). Yayınevi.
Örnek:
Çelik, A. (2021). Nitel araştırmalarda geçerlik ve güvenirlik. F. Yıldırım (Ed.), *Araştırma yöntemlerine giriş* (ss. 112-145). Pegem Akademi.
Dergi Makalesi (DOI ile)
Format:
Yazar Soyadı, Ad Baş Harfi. (Yıl). Makale başlığı. *Dergi Adı*, *cilt*(sayı), sayfa aralığı. https://doi.org/xxxxx
Örnek:
Güneş, S., & Koç, M. (2022). Lisansüstü öğrencilerde akademik erteleme davranışı ve akademik başarı ilişkisi. *Eğitim Bilimleri Dergisi*, *45*(3), 78-96. https://doi.org/10.1234/ebd.2022.45.3.78
Dikkat:
- Dergi adı ve cilt numarası italik yazılır.
- DOI varsa mutlaka eklenir.
- DOI olmayan dergiler için URL kullanılabilir.
Dergi Makalesi (DOI olmadan)
Yılmaz, R. (2019). Tez yazım sürecinde akademik danışman desteğinin önemi. *Yükseköğretim Dergisi*, *9*(1), 34-48.
Tez (YÖK Tez Merkezi'nden)
Format:
Yazar Soyadı, Ad Baş Harfi. (Yıl). *Tez başlığı* [Yüksek lisans tezi / Doktora tezi, Üniversite adı]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
Örnek:
Arslan, M. (2020). *Üniversite öğrencilerinin akademik öz yeterlik algıları ile akademik başarıları arasındaki ilişki* [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
Web Sitesi
Format:
Yazar Soyadı, Ad Baş Harfi. (Yıl, Gün Ay). *Sayfa başlığı*. Site Adı. URL
Örnek:
TÜİK. (2023, 15 Şubat). *İstatistiksel tablolar: Eğitim istatistikleri*. Türkiye İstatistik Kurumu. https://www.tuik.gov.tr/egitim
Dikkat:
- Yazarı belli olmayan sayfalarda kurum adı yazar olarak kullanılır.
- Erişim tarihi artık APA 7'de yalnızca içeriğin değiştiği arşiv ya da anlık veri siteleri için gereklidir.
- Büyük haber siteleri (BBC, CNN Türk) için yazarın tam adı, tarih ve makale başlığı belirtilir.
Haber Makalesi
Öztürk, H. (2023, 20 Nisan). Türkiye'de lisansüstü öğrenci sayısı rekor kırdı. *Hürriyet*. https://www.hurriyet.com.tr/…
Rapor ve Kurumsal Yayınlar
Dünya Bankası. (2022). *Türkiye eğitim sistemine genel bakış*. https://www.worldbank.org/…
Sık Yapılan APA 7 Hataları
Tez yazım sürecinde en sık karşılaşılan apa kaynak gösterme hataları şunlardır:
- Eksik DOI: Dergi makalelerinde DOI varken atlanması sık görülen bir hatadır. Makale bul ve DOI numarasını mutlaka kontrol et.
- Kitap adı italik yazılmaması: Kitap ve dergi isimleri italik olmalıdır.
- Şehir adı yazmak: APA 7 artık yayın yerini gerektirmiyor; eski baskılardan aktarılan şehir bilgisini sil.
- "ve diğerleri" yerine "vd." veya "et al." kullanmamak: APA 7 metin içinde "vd." (Türkçe yazımlarda) ya da "et al." (İngilizce yazımlarda) kullanılır. "ve diğerleri" APA 7'de kabul görmez.
- Kaynakçada alfabetik sıra hatası: Yazar soyadının ilk harfine göre alfabetik sıralama uygulanmazsa jüri bu hatayı hemen fark eder.
- Asılı girinti (hanging indent) olmadan kaynakça: Microsoft Word'de Format > Paragraf > Girinti bölümünden "Asılı" seçeneğini uygula.
- Kaynakçada eser sayısı ile metin içi atıf sayısının uyuşmaması: Metin içinde atıf yapılan her kaynak kaynakçada bulunmalı; kaynakçadaki her eser metinde atıflanmalıdır.
APA 7 İle APA 6 Arasındaki Temel Farklar
APA 7, 2020'de yayımlanmasından bu yana pek çok önemli değişiklik getirdi. Eğer daha önce APA 6 ile yazdıysan şu farklara dikkat et:
- Yayın yeri kaldırıldı: APA 6'da "İstanbul: Pegem Akademi" gibi yayın yeri yazılıyordu. APA 7'de sadece yayıncı adı yeterli.
- Üç ve üzeri yazarlı eserlerde "et al.": APA 6'da ilk atıfta 3, 4 ve 5 yazarlı eserlerin tüm yazarları yazılıyordu. APA 7'de ilk atıftan itibaren "et al." kullanılır.
- DOI formatı: APA 7'de DOI her zaman tıklanabilir URL biçiminde (https://doi.org/…) yazılır.
- Web sitesi erişim tarihi: APA 6 her web kaynağı için erişim tarihi isterken APA 7 bunu yalnızca arşiv/anlık veri siteleri için zorunlu tutar.
Microsoft Word'de APA 7 Kaynakça Nasıl Yapılır?
Word'ün yerleşik atıf aracını kullanarak APA 7 formatında kaynakça oluşturabilirsin:
1. Üst menüden Başvurular (References) sekmesini aç.
2. Stil (Style) açılır menüsünden APA seç (Word 365/2021 sürümü APA 7 destekler).
3. Kaynak Ekle (Add New Source) butonuna tıkla.
4. Kaynak türünü seç (kitap, dergi makalesi, web sitesi vb.).
5. Gerekli alanları doldur ve Tamam de.
6. İmlecinle kaynakçanın gelmesini istediğin yere gel.
7. Kaynakça (Bibliography) → Kaynakça Ekle butonunu tıkla.
Bu yöntem pratik olmakla birlikte, Word'ün APA 7 uygulaması bazen hatalı biçimleme yapabilir. Zotero veya Mendeley gibi ücretsiz atıf yönetim araçları çok daha güvenilir sonuçlar verir.
Zotero ile Otomatik APA 7 Atıf Yönetimi
Zotero, araştırmacılar arasında en yaygın kullanılan ücretsiz kaynak yönetim aracıdır. Kurulumu ve kullanımı oldukça basittir:
1. zotero.org adresinden uygulamayı indir ve yükle.
2. Tarayıcı eklentisini (Zotero Connector) yükle.
3. Herhangi bir veritabanında (Google Scholar, YÖK Tez, PubMed) makale bulunca tek tıkla kaydet.
4. Word veya Google Docs için Zotero eklentisini etkinleştir.
5. Metin içinde atıf eklemek için Zotero eklentisini kullan ve stil olarak APA 7 seç.
6. Kaynakça otomatik olarak oluşturulur ve güncel tutulur.
Zotero, yüzlerce kaynak arasında bile saniyeler içinde atıf ve kaynakça düzenler. Tez yazarken en büyük zaman tasarrufu araçlarından biridir.
Türkçe Tezlerde APA 7 Özel Durumlar
Türkçe yazımlarda bazı özel durumlar dikkat gerektirir:
- "et al." yerine "vd.": Türkçe tezlerde "et al." yerine "ve diğerleri"nin kısaltması olan "vd." kullanılması önerilir. Ancak danışmanın tercihi belirleyicidir.
- Türkçe kaynak adı italik: Türkçe kitap ve dergi isimleri de italik yazılır.
- Çeviri eserler: "Çev." kısaltmasıyla çevirmenin adı belirtilir.
Örnek:
Freire, P. (2018). *Ezilenlerin pedagojisi* (D. Hattatoğlu & E. Özbek, Çev.). Ayrıntı Yayınları. (Özgün eser 1968'de yayımlanmıştır.)
TezUsta ile APA 7 Hatalarını Geride Bırak
Apa kaynak gösterme hataları tezinin puanını düşüren en önemli etkenlerden biridir. Jüriler kaynakçayı titizlikle inceler; eksik DOI, hatalı italik ya da alfabetik sıralama sorunu tezinin kabul sürecini uzatabilir.
TezUsta olarak tezinin kaynakça düzenlemesinden APA 7 uyumluluğunun kontrolüne, metin içi atıfların denetlenmesinden kapsamlı redaksiyona kadar her aşamada yanındayız. Tez yazım sürecinde teknik detaylarla vakit kaybetme; bırak biz halledelim.
Hemen iletişime geç ve tezinin kaynakçasını profesyonel ellere bırak. WhatsApp: 0543 143 06 54